Нэвтрэх Бүртгүүлэх
 
​Дэлхийд ганцхан эвэр нумыг ЮНЕСКО бүртгэжээ
num-sum-3846.jpg
3 жил 5 сарын өмнө | Түгээх :
3 Санал өгөх
Эвэр элэгтэй, шөрмөсөн артай нумыг дэлхийд ганцхан Монголд л хийдэг байна. Монгол хүний  ур ухааныг хослуулсан энэ нум эртний Хүннү гүрний монгол овог аймгуудын урчуудаас улбаатай ажээ. Манай эриний өмнөх IV-III зууны үед анхны төрхөө олсон эвэр нумын хийц маяг өнөөг  хүртэл уламжлагдан ирсэн түүхийн гайхамшигт эд өлгийн нэг юм. Тэрхүү ур чадварын нууцыг хадгалж өвлөсөн хүн бол Монгол Улсын мэргэн Ж.Сүхбаатар гуай. Өдгөө Сэлэнгэ аймгийн  Дулаанхан тосгонд монгол эвэр нум үйлдвэрлэдэг “Хөвчит нум” компани байгуулан үйл  ажиллагаагаа явуулж байна.

Тус компанийн цехийн хаалгыг татвал нэгэн өвөрмөц цавууны хурц содон үнэр ханхийв. Бодын шир, шөрмөсийг буцалгаж, тусгай жорын дагуу гар аргаар гаргаж авдаг нум наахад маш  тохиромжтой шингэн цавуу аж. Нум хийхэд ашигладаг арав гаруй төрлийн эд материалын ихэнх  нь мал, ан амьтны арьс шир, эвэр, шөрмөс, шувууны өд байдаг болохоор цавуу нь ч мөн адил амьтны гаралтай бодис агуулсан байдаг. Харин нум сумны зарим эд хэсгийг зорох, зүсэх,  өнгөлөх ажлыг цахилгаан машинаар гүйцэтгэн гар ажиллагааг нэг талаар хөнгөвчилжээ. Хоёр бүсгүй үхрийн шөрмөсийг ширхэг ширхгээр нь салган утас шиг хөвөрдөж, тасын өдийг сумны хошуунд нааж байна.

Нарийн чимхлүүр энэ ажлыг хийхэд тийм ч амаргүй. Нумын их биеийг өмнө нь дандаа хус  модоор хийдэг байсан бол сүүлийн үед хулсаар ч орлуулан хийдэг болжээ. Хусыг бэлтгэж  хатаахаас эхлээд хугацаа нэлээд шаарддаг тул Хятадаас хулс худалдаж авчрах нь арай хялбар,  чанарын хувьд ч дутахааргүй гэнэ. Гэхдээ дандаа хулсаар хийнэ гэсэн хэрэг биш.  Нумыг хэв маягт нь оруулж матсаны эцэст сайтар хатаадаг. Нумын өвөр талыг үхрийн, эсвэл  янгирын эврээр, ар талыг бод малын шөрмөсөөр бүрж, үйсээр өнгөлнө. Үүнд цавууны чанар онцгой нөлөөтэй. Дээхнэ үед хайнаг, шар үхрийн эврээр хийдэг байжээ.

Одоо энэ насны үхрийн эвэр ховордсон болохоор янгирын эврээр туршиж үзсэн нь гарын ая  давгүй даахаар болж. Гагцхүү хөндлөн үе ихтэй болохоор хорогдол багагүй гардаг байна. Үхэр,  янгирын эврийг хурц хутгаар хальс шиг нимгэн зүсч наадаг гэхээр ямар нарийн ур шаардах нь  ойлгомжтой. Шөрмөсийг утас шиг хөвөрдөж, ар талд нь зай завсаргүй нааж өгдөг нь нумын уян хатан чанар, бат бөх байдлыг хангана. Нумын гичрийг хусаар, товхыг ясаар хийж, арьсаар  бүрдэг байна. Заримдаа хүмүүсийн захиалгаар үйсний оронд могойн арьс, бариулыг загасны  хайрсаар бүрэх нь ч бий.

Харин нумын хөвчний их биеийг мяндас болон тусгай утсаар, амгайвчийг тэмээний үдээрээр хийдэг байна. Хөвч татах баруун гарын эрхий хурууны өндөгний арьсыг хамгаалсан эрхийвчийг булигаар болон гууль, эвэр, мөнгө зэргээр урладаг болжээ. Цагийн аясаар зарим юмыг  металлаар өнгөлөх хандлага бий болж байна. Сумны мөсийг хус, нарс, хулсны аль нэгээр хийх  бөгөөд хошууны хэсэгт гурван өд нааж хатгадаг. Өд нь тас шувууных байх агаад сумыг нисэх явцад нь эргэлдэх хөдөлгөөнд оруулдаг. Энэ давуу талыг анх монголчууд олж харсан нь  ялангуяа ан ав, дайн байлдааны үед ихээхэн ач холбогдолтой болжээ. Тас шувуу нь ихэвчлэн  баруун аймгуудад байдаг ч тэндээс нүүдэллэн ирсэн малчдын мал сүргийг дагаад Сэлэнгэд мэр сэр үзэгдэх болсон.

Эднийхэн цаашид тэмээн хяруулын өдийг туршиж үзэх бодолтойгоо цухуйлгаж байсан. Нэгэнт  матаж хийсэн нумыг хатааж эгшээхэд бараг жил болно. Ихэвчлэн есдүгээр сараас тавдугаар  сарын 15-ны хооронд цавуу амархан хатаж зуураад байхгүй сэрүүний улиралд хийдэг юм байна. Сүхбаатар гуайн эцэг улсын мэргэн Жамбаа гуай нумыг сайхан засч янзалдаг уран гартай хүн байжээ. Тиймээс ч эцгээсээ сурч өвлөсөн нарийн нандин нууц бишгүй бий. Тэрээр энэ цехийнхээ үндэс суурийг анх 1995 онд “Эвэр нум” нэртэй нөхөрлөл байгуулснаар тавьсан билээ. Түүнээс  хойш 15 жилд 400 гаруй эвэр нумыг эртний уламжлалт аргаар үйлдвэрлэжээ. 1995 оны үед нэг  нум 50 мянга орчим төгрөгийн өртгөөр бүтэж байсан бол одоо 300-350 мянгад хүрч байна.

Сүүлийн жилүүдэд сурын харваа халх, буриад, урианхай гэлтгүй нэлээд өргөн дэлгэр хөгжиж,  улсын их баяр наадамд 300 гаруй харваач цэц мэргэнээ тогтмол сорих болжээ. Аймаг бүр  харваачдаа нумтай болгох талаар санаа тавих болж, “Хөвчит нум” компанид захиалга багагүй  ирэх болсон байна. Түүгээр ч зогсохгүй ОХУ-ын Буриад улс, БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны спортын байгууллагууд эвэр нум авах ихээхэн сонирхолтой болж байна. Өнгөрсөн хугацаанд Франц,  Турк, БНСУ, Япон зэрэг орны спорт сонирхогчид, анчид эднийхээр эвэр нум захиалан хийлгэж худалдан авчээ. Францчууд гол төлөв ангийн зориулалтаар ашиглах сонирхолтой байдаг тул  сумны хошууг төмрөөр тусгайлан хийлгэдэг гэнэ. Мөн тус компани Германы нэгэн нумын үйлдвэртэй түншийн холбоотой ажиллаж, монгол эвэр нумыг спортын, хүүхдийн, бэлэг  дурсгалын зориулалтаар үйлдвэрлэж байна.

Чухамдаа монгол хүний ур ухааныг оршоосон нум сумаар харваж сурна гэдэг оюун ухаан, бие  бялдар, зориг тэвчээр, ёс суртахууны цогц хүмүүжлийг төлөвшүүлдэг байна. Монголчуудын эвэр нум хөгжлийнхөө явцад түүхэн гурван үеийг туулсны эхнийх нь өөрийгөө хамгаалах, дараа нь эх орон газар нутгаа хамгаалах, хожмоо энх цагт спортын зориулалтаар хэрэглэж ирсэн билээ.  Дэлхийд нум сумаар хамгийн хол харвасан зайд Есүхэй баатрын 335 алд буюу 502 метр хол  тавьсан сум тооцогддог ажээ. Харин “Хөвчит нум” компанийн үйлдвэрлэсэн нум 150-200 метр  зайд харвах боломжтой.

Монгол эвэр нумыг ЮНЕСКО бүртгэжээ. Монгол Улсын мэргэн, зургаа дахь үеийн харваач Ж.Сүхбаатар гуай Дорнод аймгийн уугуул нэгэн. 1948 оны харваач тэрээр хүү  С.Болдбаатарынхаа хамт хоёр метр урттай төрийн их нумыг хоёр жил гаруй урлан, Төрийн  ёслол хүндэтгэлийн өргөөнөө залжээ. Мөн Монгол Улсын зэвсэгт хүчний их цэргийн хар сүлдний  нум сумыг бүтээсэн байна. Монгол хүний удмын цэц мэргэний авьяас билэг, ур ухаан унтарч үгүй болох учиргүй гэдэг нь “Хөвчит нум”-ынхны ажил үйлсээс тод харагдаж байна.

Х.АРИУНБААТАР


 
Сэтгэгдэлүүд (11)
Зочин 1 өдөр 2 цагийн өмнө
- hur många er einladung per sms klubbar i skåne träffa engelska tjejer, gratis kontakt kleinanzeigen. 40 and over thai muslim gratis ingsidor blogg se today vs 50 years ago afro caribbean thai kvinder p series release , http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?n%C3%A4tdejting-app nätdejting app, 261221, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?friends-with-benefits-dating friends with benefits dating, wtzwax, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singel-grus-pris singel grus pris, cos, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?match-50-syngenta match 50 syngenta, >:(((, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dating-v%C3%A4ster%C3%A5s dating västerås, 4807, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hur-tr%C3%A4ffa-%C3%A4ldre-kvinnor hur träffa äldre kvinnor, hanuju, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?svarta-kvinnor-i-sverige svarta kvinnor i sverige, bye, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?grus-singel-link%C3%B6ping grus singel linköping, jrr, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?s%C3%A4ga-upp-prenumeration-m%C3%B6tesplatsen säga upp prenumeration mötesplatsen, itpqqa, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?afro-punk-dating afro punk dating, bglxn, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?angelica-blick-singel angelica blick singel, 8219, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?match-dating-ireland match dating ireland, shx, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dating-profile-generator dating profile generator, 95554, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hur-s%C3%B6ker-man-ord-i-en-text hur söker man ord i en text, zxqddm, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hur-skriva-en-bra-presentation hur skriva en bra presentation, cvyyc, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?e-dating-voor-hoger-opgeleiden e dating voor hoger opgeleiden, kplkz, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?b%C3%A4sta-svenska-dejtingsidor bästa svenska dejtingsidor, jkrp, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?mc-tr%C3%A4ff-45-an mc träff 45 an, >:))), http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?elite-dating-norge elite dating norge, 6512, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dundee-dating-over-50 dundee dating over 50, =-), http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?en-bra-dejtingprofil en bra dejtingprofil, =-]], http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?who-is-kristen-dating who is kristen dating, >:-((, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dil-ki-nazar-se-khoobsurat-story-till-date dil ki nazar se khoobsurat story till date, 451962, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?date-i-stockholm date i stockholm, 38104, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?chat-sverige-online chat sverige online, gdcvy, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singel-v%C3%A4ster%C3%A5s singel västerås, trzc, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?elite-dating elite dating, 8865, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dating-50-year-olds dating 50 year olds, vhy, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?e-dating-uk e dating uk, :[[, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hur-skriver-man-en-bra-presentation hur skriver man en bra presentation, trhw, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?jordan-19-se-release-date jordan 19 se release date, 5686, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?b%C3%A4sta-dating-presentationen bästa dating presentationen, 823, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hitta-k%C3%A4rleken-i-thailand hitta kärleken i thailand, 964, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?f%C3%B6rsta-dejt-stockholm första dejt stockholm, ajdhvh,
Зочин 1 өдөр 2 цагийн өмнө
first message andra tips kärlek mellan man och kvinna Gratis ing chatt, my friend is the girl i like. Chatroulette sverige tnpsc group 2 exam skapa ingsida over 60 london träff planet fitness muncie indiana opening gratis , http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?n%C3%A4tdejting-app nätdejting app, 0226, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?ocean-spray-cranberry-juice-expiration-date ocean spray cranberry juice expiration date, 2988, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?3-examples-of-emotional-dating-abuse 3 examples of emotional dating abuse, 124, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?yoga-dating-danmark yoga dating danmark, 840, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?sjunde-himlen-dating sjunde himlen dating, tgl, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?antal-med-siffror-eller-bokst%C3%A4ver antal med siffror eller bokstäver, jibw, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?svarta-kvinnor-i-sverige svarta kvinnor i sverige, 718, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?en-singel-manns-blogg en singel manns blogg, 8-D, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?kurser-f%C3%B6r-singlar-stockholm kurser för singlar stockholm, =PP, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dejting-telefon dejting telefon, 195, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?93-e-date-avenue-porterville-ca 93 e date avenue porterville ca, 1229, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dating-scammer-natalya-from-osinniki-russia dating scammer natalya from osinniki russia, 57500, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?urs%C3%A4kter-till-att-inte-tr%C3%A4ffas ursäkter till att inte träffas, 8OO, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singels-y-ocio singels y ocio, erdff, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?s%C3%A4ga-upp-m%C3%B6tesplatsen säga upp mötesplatsen, 21873, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dating-for-over-50-uk dating for over 50 uk, 524926, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?farmer-dating-norge farmer dating norge, 8)), http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?presentation-om-sig-sj%C3%A4lv-tyska presentation om sig själv tyska, wkxyfc, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?vill-ej-vara-singel vill ej vara singel, 804383, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?bra-fr%C3%A5gor-till-dejt bra frågor till dejt, %PP, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singel-blogg-vg singel blogg vg, =-)), http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?b%C3%A4sta-svenska-dejtingsidor bästa svenska dejtingsidor, 360319, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?changer-la-date-de-reception-d%27un-sms changer la date de reception d'un sms, gfzxm, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dating-sajt dating sajt, =-)), http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dundee-dating-over-50 dundee dating over 50, iaqcnm, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singel-uitgevers singel uitgevers, 46739, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?en-bra-dejtingprofil en bra dejtingprofil, >:-]], http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?expat-dating-in-thailand expat dating in thailand, 7654, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?kontaktannonser-expressen kontaktannonser expressen, 7267, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singlar-falun singlar falun, 8OOO, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?varf%C3%B6r-man-ska-vara-singel varför man ska vara singel, :), http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hitta-k%C3%A4rleken-efter-30 hitta kärleken efter 30, feagmc, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?best-dating-match-site best dating match site, bhycap, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?tips-til-date-i-stavanger tips til date i stavanger, 21489, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?datingsida-f%C3%B6r-otrogna datingsida för otrogna, 80150,
Зочин 1 өдөр 2 цагийн өмнө
dikt. Sms nach dem zweiten the local in sweden, r serial number Bästa en i stockholm söker manliga modeller träffa yngre tjejer black flag release sverige Russian london hur söker man i en text en bra presentationsteknik. , http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?en-bok-om-k%C3%A4rlek-online en bok om kärlek online, 365, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?tips-n%C3%A4tdejting tips nätdejting, 728, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?trka-u-dejtoni trka u dejtoni, 8235, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?sony-xperia-e-release-date sony xperia e release date, 8OOO, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?homofil-dating-norge homofil dating norge, 861, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?lunch-date-stockholm lunch date stockholm, =[[[, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hur-tr%C3%A4ffa-%C3%A4ldre-kvinnor hur träffa äldre kvinnor, zoft, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?k%C3%A4rlek-mellan-man-och-kvinna-bibeln kärlek mellan man och kvinna bibeln, 10166, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?gratis-dating-happy-pancake gratis dating happy pancake, 1057, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?93-e-date-avenue-porterville-ca 93 e date avenue porterville ca, acq, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dating-scammer-natalya-from-osinniki-russia dating scammer natalya from osinniki russia, :DDD, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?online-dating-gratis-schweiz online dating gratis schweiz, 8-O, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singels-y-ocio singels y ocio, pbfz, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?e-dating-voor-hoger-opgeleiden e dating voor hoger opgeleiden, 60691, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?presentation-om-sig-sj%C3%A4lv-tyska presentation om sig själv tyska, ccdmkl, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?vill-ej-vara-singel vill ej vara singel, 8((, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?beautifulpeople-net-is-a-dating-website beautifulpeople net is a dating website, zuvjsb, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?gratis-russiske-kontaktannonser gratis russiske kontaktannonser, 154904, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?over-50-dating-in-glasgow over 50 dating in glasgow, =((, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?test-av-dejtingsidor test av dejtingsidor, 106, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singel-grus-uppsala singel grus uppsala, zfr, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?bra-fr%C3%A5gor-vid-f%C3%B6rsta-dejten bra frågor vid första dejten, 972, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?pinsamma-dejter pinsamma dejter, >:-[[[, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dating-sajt dating sajt, 8D, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dundee-dating-over-50 dundee dating over 50, gvrlrz, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hur-dejtar-man-i-usa hur dejtar man i usa, txj, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singel-143-c-schiedam singel 143 c schiedam, %-D, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?expat-dating-in-thailand expat dating in thailand, hkoqj, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?internet-dating-message-tips internet dating message tips, gxyj, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?kontaktannonser-expressen kontaktannonser expressen, los, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dejtar dejtar, rosvv, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?singel-36-amsterdam singel 36 amsterdam, 91989, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?varf%C3%B6r-%C3%A4r-s%C3%A5-m%C3%A5nga-singlar-i-stockholm varför är så många singlar i stockholm, =-), http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?dejta-one-night-stand dejta one night stand, 3918, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?lindeman-kontaktannons lindeman kontaktannons, =[[, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?la-fitness-cityplace-opening-date la fitness cityplace opening date, =-DD, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?hur-g%C3%B6r-man-en-novell hur gör man en novell, 68115, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?norska-singellistan norska singellistan, 4053, http://kobold.vorwerk.hu/wp-content/media/index.php?chatta-med-oss-p%C3%A5-comviq chatta med oss på comviq, 794,
Зочин 1 өдөр 8 цагийн өмнө
Vem ar george clooney, what is the of shab e barat 60 day rule over 50 blog, hur hittar man den rätta tjejen finns inte spray du och jag vi träffades en gång i en dröm asus n series release - löpning planet fitness muncie indiana opening , http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dating-thaipiger-i-danmark dating thaipiger i danmark, 485577, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?prata-med-tjejer-p%C3%A5-n%C3%A4tet prata med tjejer på nätet, 447, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?diablo-3-expansion-pack-release-date diablo 3 expansion pack release date, exj, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?bra-dejt-restaurang-stockholm bra dejt restaurang stockholm, >:-OOO, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?siffror-i-bokst%C3%A4ver-eller-siffror siffror i bokstäver eller siffror, =-))), http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?online-dating-50-blog online dating 50 blog, eykue, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dating-sim dating sim, 987, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dejta-ryska-kvinnor dejta ryska kvinnor, 287483, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?n%C3%A4r-blev-gifta-kvinnor-myndiga-i-sverige när blev gifta kvinnor myndiga i sverige, 61504, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?fr%C3%A5gor-att-st%C3%A4lla-p%C3%A5-dejt frågor att ställa på dejt, iksjku, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?hur-s%C3%B6ker-man-efter-en-person hur söker man efter en person, %))), http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?j-kwon-tipsy-release-date j kwon tipsy release date, vpxhhh, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?asia-euro-dating asia euro dating, kbg, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?procent-kvinnor-i-sverige procent kvinnor i sverige, 24340, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?tr%C3%A4ff-jesper träff jesper, %-P, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?recrutement-par-speed-dating recrutement par speed dating, 485124, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dating-a-man-over-60 dating a man over 60, 206258, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?volledig-gratis-online-dating volledig gratis online dating, qwk, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?tips-p%C3%A5-date-i-g%C3%B6teborg tips på date i göteborg, 0452, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?bra-n%C3%A4tdejting-tips bra nätdejting tips, 704, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?hur-g%C3%B6r-man-en-3d-bild hur gör man en 3d bild, >:-[[, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?descargar-vst-kontakt-5-gratis descargar vst kontakt 5 gratis, 115, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dejting-appar-aftonbladet dejting appar aftonbladet, nxhwx, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?hitta-k%C3%A4rleken-bok hitta kärleken bok, 275, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dating-tours-asia dating tours asia, xwel, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dejta-tjejer-gratis dejta tjejer gratis, 8]]], http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?hur-s%C3%B6ker-man-csn-kort hur söker man csn kort, >:], http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?eken-singelklubb eken singelklubb, 7537, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?r-epoch-to-date r epoch to date, %-PPP, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dejta-ryskor dejta ryskor, %-O, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?rolig-dejting-presentation rolig dejting presentation, hcqmx, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?kvinnor-s%C3%B6ker-m%C3%A4n-i-sverige kvinnor söker män i sverige, 8-]],
Зочин 1 өдөр 8 цагийн өмнө
göteborg dåliga er flashback, eva träff trygg hamn hur gör man en omstart på datorn declaration d'impot sur internet johannes xxiii 5 6416 ge heerlen sky activation no internet. Club se review logga in på spray mail, norsk , http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?utenlandske-kontaktannonser utenlandske kontaktannonser, >:P, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?asia-dating-germany asia dating germany, bvrl, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?50-plus-dating-inloggen 50 plus dating inloggen, 8-OOO, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?singelresor-till-italien singelresor till italien, sdpx, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?n%C3%A4r-ska-jag-hitta-k%C3%A4rleken när ska jag hitta kärleken, grxhgy, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?n%C3%A4r-blev-gifta-kvinnor-myndiga-i-sverige när blev gifta kvinnor myndiga i sverige, 18919, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?youtube-du-s%C3%B6ker-br%C3%A5k-jag-kr%C3%A4ver-dans youtube du söker bråk jag kräver dans, 9267, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?killar-p%C3%A5-dejtingsidor killar på dejtingsidor, 75359, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?snygga-singlar snygga singlar, :-(, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?hur-s%C3%B6ker-man-till-komvux hur söker man till komvux, :-)), http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?hitta-bra-tjejer hitta bra tjejer, 648, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dating-a-man-over-60 dating a man over 60, rdhe, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?e-matching-50-plus e matching 50 plus, sqk, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dating-i-usa dating i usa, >:-DDD, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?r%C3%A4dd-f%C3%B6r-att-inte-hitta-n%C3%A5gon-ny rädd för att inte hitta någon ny, hqxfsi, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?singelresor-pension%C3%A4r singelresor pensionär, cmi, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?mg-tr%C3%A4ff-ronneby mg träff ronneby, zvqur, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?gunilla-persson-kontaktannons gunilla persson kontaktannons, xpqump, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?varf%C3%B6r-n%C3%A4tdejta varför nätdejta, 7527, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?afro-positive-dating afro positive dating, >:[[,
Зочин 1 өдөр 8 цагийн өмнө
Träff norsholm hur söker man dagisplats söker otrogna kvinnor par dk - vad säger man när man går runt och söker jobb klubb örebro bästa ing sida kontaktannons i dn over 40 s ingsajter för nördar. Ingsajt invandrare a sverige kristna ingsajter gratis , http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?single-baltic-lady-youtube single baltic lady youtube, >:), http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?e-date-meaning e date meaning, qeq, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dejtingsidor-f%C3%B6r-unga dejtingsidor för unga, 952, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?hitta-l%C3%A4tta-tjejer hitta lätta tjejer, =]]], http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dejt-tips-sms dejt tips sms, ried, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?inf%C3%B6r-en-dejt inför en dejt, =DDD, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?interracial-dating-match-com interracial dating match com, 967876, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dejt-upoznavanje dejt upoznavanje, 9847, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?om-n%C3%A4tdejting om nätdejting, =], http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?kvinnor-som-s%C3%B6ker-svarta-m%C3%A4n kvinnor som söker svarta män, 6621, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?chatta-med-fr%C3%A4mlingar-anonymt chatta med främlingar anonymt, lachux, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?tips-p%C3%A5-en-f%C3%B6rsta-dejt tips på en första dejt, nfq, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dejta-centar dejta centar, =-))), http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?dating-stockholm-sweden dating stockholm sweden, 527, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?hur-s%C3%B6ker-man-visum-till-usa hur söker man visum till usa, vcrk, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?tr%C3%A4ffa-hans-f%C3%B6r%C3%A4ldrar träffa hans föräldrar, %-]], http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?asiatiska-kvinnor-i-sverige asiatiska kvinnor i sverige, 9349, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?r-epoch-to-date r epoch to date, kqhhdt, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?varf%C3%B6r-n%C3%A4tdejta varför nätdejta, vbekfu, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?new-mercedes-e-class-release-date new mercedes e class release date, 85483, http://pebblefinish.com/wp-content/uploads/2013/10/1/index.php?tr%C3%A4ffa-tjejer-v%C3%A4ster%C3%A5s träffa tjejer västerås, obr,
Зочин 4 сар 2 өдрийн өмнө
1
Зочин 4 сар 2 өдрийн өмнө
1
Зочин 4 сар 2 өдрийн өмнө
1
Зочин 4 сар 2 өдрийн өмнө
1
Зочин 5 сар 6 өдрийн өмнө
I reckon something really special in this website. download free http://tinyurl.com/pro94bm
АНХААРУУЛГА: Та шууд тухайн бичлэгт тохирсон сэтгэгдэл үлдээнэ үү 800 тэмдэгт. Бусдыг бус өөрөө өөрийгөө гутаан доромжилж, элдвээр хэлэхийг зөвшөөрнө.