Нэвтрэх Бүртгүүлэх
 
Ц.Гарамжав: Агаарын бохирдолтой тэмцэхэд мөнгөн дүн бус арга зам оновчтой байх ёстой
4320-17122.jpg
11 сар 5 өдрийн өмнө | Нийтэлсэн: topmedee.mn Админ | Түгээх :
0 Санал өгөх

Ц.Гарамжав: Агаарын бохирдолтой тэмцэхэд мөнгөн дүн бус арга зам оновчтой байх ёстой



УИХ-ын гишүүн, Байгаль орчин, хүнс хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны дарга Ц.Гарамжавтай ярилцлаа.

 


-БОХХАА-н байнгын хорооны даргатай уулзсаных агаарын бохирдлын талаар асуухгүй өнгөрч болохгүй нь. Олон жилийн турш ярьж байгаа агаарын бохирдол буурсангүй гэх шүүмжлэл их байна. Хамгийн сүүлийн үеийн судалгаа, тоо баримтаас харахад хүний эрүүл мэнд ихээр хохирч байна?



-Агаарын бохирдлын улмаас нийслэлийн хүн амын амьсгалын замын эрхтэний өвчлөл 2005 онд 10 мянган хүн амд 697 байсан бол 2014 онд 1730 болж 2.4 дахин өссөн, мөн цусны эргэлтийн тогтолцооны өвчлөлөөр 2005 онд 494 хүн өвдөж байсан бол 2014 онд 980 болж хоёр дахин нэмэгдсэн байна.



Бид агаарын бохирдол гэ­хээр гэр хорооллын утаа л гээд байдаг бол тоос тоосонцор, хүчиллэг хий /агаарын бохирдлын үндсэн хийнүүд нь азот, хүхэр, нүүрстөрөгчийн оксидууд байх бөгөөд эдгээр нь усанд уусч хүчил үүсгэдэг байна/ хүний эрүүл мэндэд хамгийн хор уршигтай байна. Хүчиллэг хийнүүд болон тоосонцорын хавсарсан үйлчлэл нь хүний эрүүл мэндэд маш хортойгоор нөлөөлж амьсгалын замын болон зүрх судасны өвчлөлд хүргэж байгааг эрдэм­тэд тогтоосон байдаг. Бодит байдал ийм байгаа. Бид агаарын бохирдлоо бууруулж чадахгүй байсаар өнөөдөр ийм аюултай түвшинд хүрсэн. Ганцхан зуух тарааснаар бохирдол буурахгүй гэдгийг сүүлийн хэдэн жил харууллаа. Байгаль орчин, хүнс хөдөө аж ахуйн байнгын хорооноос шинэ техник технологи, оновчтой туршлагуудыг судалж, харьцуулалт, судалгаа хийж байна. Өнөөдөр агаарын бохирдолтой тэмцэх, үр дүнд хүрсэн туршлага дэлхий нийтэд байна.



-Одоо бид юу хийх хэрэгтэй юм бэ?



-Агаарын тухай хууль, Агаарын төлбөрийн тухай хуулийн зарим заалтуудын хэрэгжилт хангалтгүй байна. Тухайлбал, агаарын бохирд­лын төлбөр улсын төсөвт орж зориулалтаараа зарцуулагдахгүй, иргэдийн оролцоо, идэвх хангалтгүй, хариуцлагагүй байна. Тухайлбал, “Цэвэр агаар” сан болон олон улсын төсөл хөтөлбөрийн хүрээнд Улаанбаатар хотын гэр хорооллын 90 гаруй хувийг сайжруулсан зуухаар маш хөнгөлөлттэй үнээр хангасан боловч авсан айл өрхийн 55 хувь нь зуухаа ашигладаг 44.5 хувь нь зуухаа зарж борлуулах замаар үгүй хийсэн байна. Агаарын бохирдолтой тэмцэх төрийн бодлогын үр нөлөөг сайжруулахын тулд хуулиудад нэмэлт өөрчлөлт оруулж “Цэвэр агаар” санг сэргээх, Агаарын бохирдлыг бууруулах стратеги, төлөвлөлтөө боловсронгуй болгож, орон нутаг, салбар хоорондын үйл ажиллагааг дэмжих. Олон улсын хамтын ажиллагааны хүрээнд нүүрс шингэрүүлсэн хий гаргах үйлдвэрийг дэмжин ажил­лаж, нийслэлийн зарим гэр хорооллын айл өрхийн халаалтыг хий болон эрчим хүчээр шийдэх автомашины гаргаж буй утаа, хөрсний бохирдлоос үүсэж буй тоосонцорын хэмжээг бууруулах, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх зэрэг олон ажлыг цогцоор нь, уялдаатай хийх шаардлагатай байна. Тоосон­цорт агуулагдах бенз (а) пирен, дэгдэмхий органик нэгдэл /VOC/ зэрэг хорт бодисыг тодорхойлох орчин үеийн мэдрэмж сайтай аналитик багажны хүрэлцээ муутай байна. Судалгаа муутайгаар агаарын бохирдолтой тэмцэнэ гэж байхгүй.



-Агаарын бохирдолтой тэмцэхэд жил бүр хэдэн арван тэрбумаар нь төсөвлөж байсан. Төсөв нь нэмэгдэх хэрээр утаа нь нэмэгдээд байгаа гэдэгтэй та санал нийлж байна уу?



-Сүүлийн зургаан жил “Цэвэр агаар” сангаар дамжуулан агаарын бохирдлыг бууруулахад 135 тэрбум төгрөг зарцуулсан байна. Энэ асар их мөнгө агаарт утаа болсоор л байгааг харж байна. Агаарын бохирдлыг бууруулах ажил нэг компани, нэг байгууллага, албан тушаалтны хийх ажил биш. Төрийн байгууллагууд нэг зорилго, нэг санаа, бодлоготой байж тэмцэнэ. Эдийн засаг хямралтай байна гээд утаан­даа угаартаад суухыг хэн ч хүсэхгүй. Тиймээс төсөвт агаарын бохирдолтой тэмцэхэд таван тэрбум төгрөгийг суулгаж өгсөн. Хамгийн гол нь мөнгөн дүндээ бус үр ашигтай, оновчтой арга замыг сонгох хэрэгтэй.



-Танай байнгын хорооноос Төв цэвэрлэх байгууламжийг шинэчлэх, сайжруулахаар мэргэжлийн байгууллагынхныг хамруулан хэлэлцүүлэг хийсэн. Стратегийн энэ асуудал өнөөдөр нэлээд эрчимтэй яригдаж байна. Үр дүн нь хэзээ мэдрэгдэх вэ?



-Нийслэлчүүдийн эрүүл мэнд, амь нас, байгаль экологид хамгийн тулгамдсан асуудлын нэг нь Төв цэвэрлэх байгууламж болчихоод байна. Өдгөө 50 гаруй жил ажиллаж байгаа, технологийн хувьд хоцрогдсон шийдэлтэй, байгаль орчин, хөрс, агаарт маш их бохирдол бий болгодог байгууламж болжээ. Үүнээс болж Туул голын бохирдол тулгамдсан хүнд сэдэв болсон. Манай байнгын хорооныхон есдүгээр сард газар дээр нь очиж бодит байдалтай танилцах үеэр мэргэжилтнүүд нэн даруй шинэ цэвэрлэх байгууламжтай болохгүй бол өнөөдрийнхөөс аюултай гамшиг нүүрлэнэ гэдгийг хэлж байсан. Өнөөдрийн байдлаар нийслэлийн хүн ам нэг сая 430 мянга байгаа, 2030 гэхэд нэг сая 760 мянга хүрнэ гэж статистикчид тооцоолсон байна. Тиймээс мэргэжлийн байгууллагынхан, гадаадын хөрөнгө оруулагчид, УИХ-ын гишүүд, холбогдох яамдын сайд нарыг оролцуулан нээлттэй хэлэлцүүлгийг хийсэн. Энэ салбарын мэргэжилтнүүд шинээр цэвэрлэх байгууламж барих шаардлагатай гэдэг дээр санал нэгдсэн. Эдийн засаг хүндрэлтэй байгаа өнөө үед 700 тэрбум төгрөгөөр шинэ цэвэрлэх байгууламж барих тухай бодох ч хэрэггүй гэж хэлэх хүн олон байгаа. Гэхдээ гадаадын хөрөнгө оруулалт, хөнгөлөлттэй зээл тусламжаар шийдэж болох боломж, гарц гарч ирсэн. Үүнийг алдаж болохгүй. Манай хэлэлцүүлгээс Засгийн газарт зөвлөмж гаргасан байгаа. Зөвлөмжид Монгол орны цаг уурын нөхцөлд тохирох, байгаль болон хүний эрүүл мэндэд ээлтэй, хаягдлыг бордоо, энергийн эх үүсвэрээр эргүүлэн ашигладаг эко технологитой, механик биологийнхоос гадна химийн цэвэрлэгээ хийх, бүрэн автомат тохиргоотой, орчин үеийн техник, технологитой байхыг тусгасан. Засгийн газар үүний дагуу ажиллаж байгаа. Төв цэвэрлэх байгууламжийн асуудал нийслэлчүүдийн агаа­рын бохирдол, эрүүл мэнд, бай­галь экологитой шууд холбоо­той. Энэ бүх асуудлыг цогцоор нь шийдвэрлэх шаардлагатай.



-Малчин тариаланчдыг талцуулсан гэх Бэлчээрийн тухай хууль яригдаад удаж байна. Төрийн зохицуулалт энэ салбарт үгүйлэгдэж байна гэх?



-2000 оноос хойш Бэлчээрийн тухай хуулийн төслийг дөрвөн парламент дамжин хэлэлцсэн нь өнөөдрийг хүртэл батлагдсангүй. Асуудлыг дан ганц хууль гарснаар шийдвэрлэж чадахгүй гэдгийг мэргэжлийн байгууллагаас зөвлөдөг ч төрийн байгууллага, мэргэжлийнхний байр суурь зөрүүтэй байсаар байна. Миний бодлоор мал аж ахуйн салбар тэр дундаа бэлчээрийн асуудалд хандах хандлагаа өөрчлөх, төрөөс үр дүнтэй нэгдсэн бодлого хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Сүүлийн үеийн судалгаанаас харахад Монгол орны бэлчээрийн 65 хувь нь унаган байдлаа алдаж, доройтсон, үүнээс долоон хувь нь эргэж сэргэхгүй хэмжээнд хүрчээ. Малын тоо толгой хэт өссөнөөс бэлчээрийг дөрвөн улирлаар сэлгэж, ган зудын үед ашиглах отрын нөөц нутаггүй болсноор байгалийн бэрхшээлийг даван туулахад бэрхшээлтэй болж, малчдад их хэмжээний хохирол учрах болсон. 2009-2010 оны зуднаар гэхэд л 9,7 сая мал хорогдож, 527 тэрбум төгрөгийн хохирол учирч, тухайн үед нийт малчин өрхийн 32,7 хувь малынхаа 50-иас дээш хувийг алдсан бол 8,7 хувь нь огт малгүй болсон юм. Энэ бол мал сүргийн үүлдэр, угсааг сайжруулахад анхааралгүй зөвхөн тоо толгой хөөцөлдсөний нэг сөрөг үр дагавар. Эдийн засгийн үзүүлэлт талаас нь авч үзвэл зөвхөн ноос, ноолуур, мах гэсэн гуравхан үзүүлэлтээр тооцоход орлогын алдагдал жил бүр нэг малчин өрхөд 2,6 сая төгрөг, улсын хэмжээнд 368 тэрбум төгрөг болж байгаа юм. Иймд мал аж ахуй, бэлчээрийн даацыг зөвхөн хуулиар зохицуулаад зогсохгүй, малын гаралтай түүхийн эдийг эдийн засгийн зөв эргэлтэд оруулах, газрыг ашиглах, эзэмших харилцааг нарийвчлан зохицуулах, орон нутгийн засаглалын менеж­ментийг сайжруулах, малын эрүүл мэндийн анхаарах, газар тариалангийн чиглэлийн газрын хэмжээ хязгаарыг шинэчлэн тогтоох, малчдад хариуц­лага оногдуулах, бэлчээрийн төлбөртэй болох зэрэг асуудлыг хөндөх хэрэгтэй байна.



-Эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулах хөтөлбөр батлагдсан. Энэ хөтөлбөр хэдий хугацаанд үр дүнгээ өгнө гэж та харж байна?



-Энэ хөтөлбөрт 20, 30 хуулийг баталж байж үр дүнг үзтэл ихээхэн цаг хугацаа орно. Энэ хүндрэлийг давахад оновчтой, үр дүнтэй шийдвэрлэх хамгийн гол гарц нь бид олон тулгуурт эдийн засгийн бодлогоо чиг болгож, хөрөнгийг зөв зүйтэй зарцуулахад дэлхий нийтийн чиг хандлага болж буй мэдлэгт суурилсан инновацид түшиглэх шаардлагатай байна. Энэ нь өргөн хүрээний ойлголт бөгөөд хамгийн сүүлийн үеийн техник, технологийг нэвтрүүлснээр их хэмжээний үргүй зардлыг хэмнэх, хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, шийдвэрлэж чадахгүй асуудалд шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр зөв зам, гарцыг олдог зэрэг олон улсын туршлагыг нэвтрүүлж, нутагшуулах хэрэгтэй.



-Дахин цаг үеийн нэг зүйл асууя. Далай ламын айлчлалын дараа Монголд X Богд тодорсон нь тодорхой болсон. Улстөрчдийн хүүхдүүдээс тодруулсан гээд байгаа. Та энэ талаар ямар мэдээлэлтэй байгаа вэ?



-X Богдыг улстөр, бизнесийн ямар нэг сонирхолд хөтлөгдөж тодруулахгүй байлгүй дээ. Улстөрчдийн хүүхдүүдийг оролцуулсан гээд олон хүнийг хардаж байгаа. Миний хувьд ийм зүйлд хүүхдээ, ач зээгээ оруулаагүй, тийм бодол, зорилго байхгүй.


С.ТУЛГА



 
Сэтгэгдэлүүд (42)
Зочин 4 өдөр 20 цагийн өмнө
comment6, http://propeciaboli.com finasteride generic, 3969,
Зочин 6 өдөр 10 цагийн өмнө
comment5, <a href=" http://indiapharmxpd.com ">buy prescription drugs from india</a>, 40002,
Зочин 6 өдөр 11 цагийн өмнө
comment6, <a href=" http://viagraxpd.com ">buy prescription drugs from india</a>, >:PP,
Зочин 8 цаг 51 минутын өмнө
bdhtxfpm http://tuxrentalonline.com buy viagra uk <a href="http://valleyofshadowsanddreams.com/">buy generic viagra</a> ezxq http://tuxrentalonline.com/ - buy viagra tablets
Зочин 2 өдөр 5 цагийн өмнө
comment4, <a href=" http://viagraviu.com ">viagra without a doctor prescription</a>, 790964,
Зочин 5 цаг 30 минутын өмнө
comment2, http://cialisats.com buy cialis generic, 3615,
Зочин 5 өдөр 13 цагийн өмнө
comment1, https://levitrab3.com generic drugs without prescription, rflack,
Зочин 1 сар 4 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://cialisjio.com ">generic cialis</a>, =-OO,
Зочин 1 сар 2 өдрийн өмнө
comment5, http://cialiso24.com cialis, 0104,
Зочин 1 сарын өмнө
comment6, http://essaybtg.com essay writing service uk reviews, riw,
Зочин 1 сар 1 өдрийн өмнө
comment4, http://ipropeciaus.com propecia, 8(((,
Зочин 1 сар 3 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://modafinilbqx.com ">modafinil online</a>, 551,
Зочин 2 сар 1 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://levitraadk.com ">buy levitra</a>, >:P,
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment2, http://canadapharmxel.com canadian pharmacy xel, :[[[,
Зочин 2 сар 3 өдрийн өмнө
comment6, <a href=" http://cialisitadal.com ">cialis online</a>, %((,
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment6, http://modafinilpto.com modafinil, 912092,
Зочин 2 сар 6 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://propeciaxcp.com ">finasteride price</a>, >:-PP,
Зочин 2 сарын өмнө
comment3, <a href=" http://lisinoprilxcp.com ">lisinopril online</a>, 986967,
Зочин 3 сарын өмнө
comment5, http://cialisccm.com buy cialis, 530188,
Зочин 3 сар 2 өдрийн өмнө
comment4, http://lyricamth.com lyrica online, htzc,
Зочин 3 сар 2 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://levitraubq.com ">buy levitra</a>, zdaulb,
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
comment5, http://levitrainb.com vardenafil, =D,
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
comment3, http://viagratkn.com viagra pills, :O,
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
comment2, http://paydayark.com fast payday loans, 0875,
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
comment4, http://cialisark.com generic cialis online, vcpm, http://modafinilark.com buy generic provigil, =[,
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
comment5, http://propeciaark.com generic propecia online, :-PP, http://canadapharmacyark.com canada pharmacy, rcmxlt,
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment5, http://levitrayc.com levitra online, upfng,
Зочин 3 сарын өмнө
comment4, http://modafinilyc.com provigil coupon, 27023,
Зочин 4 сар 5 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://canadianpharmacylsk.com ">canadian pharmacy cialis</a>, zqtjyx,
Зочин 4 сар 3 өдрийн өмнө
comment4, http://levitraetc.com generic levitra 40 mg, %),
Зочин 4 сар 3 өдрийн өмнө
comment6, http://cialisetc.com cialis coupon, 961639,
Зочин 4 сар 4 өдрийн өмнө
comment6, http://paydayltc.com instant payday loans, 4653,
Зочин 5 сар 1 өдрийн өмнө
comment5, http://paydaytue.com online personal loans, 317732,
Зочин 5 сар 1 өдрийн өмнө
comment5, http://levitraeos.com levitra coupon, osbjc,
Зочин 5 сар 3 өдрийн өмнө
comment6, http://paydayrgd.com best payday loans, 2613,
Зочин 5 сар 3 өдрийн өмнө
comment5, http://cialisbill.com why need generic cialis, 8(,
Зочин 5 сар 4 өдрийн өмнө
comment2, http://modafinilbill.com how to buy modafinil, mnmp,
Зочин 6 сар 3 өдрийн өмнө
comment4, http://viagralkk.com buy viagra online, oblhj,
Зочин 6 сарын өмнө
comment4, http://cialisgas.com buy generic cialis, 94764,
Зочин 6 сар 3 өдрийн өмнө
comment1, http://cialiscouponsmg.com cialis coupons, 203670,
Зочин 6 сар 1 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://paydayloansolo.com ">pay day loans</a>, ymptkn,
Зочин 6 сар 3 өдрийн өмнө
comment5, http://priligychr.com buy priligy, yeg,
АНХААРУУЛГА: Та шууд тухайн бичлэгт тохирсон сэтгэгдэл үлдээнэ үү 800 тэмдэгт. Бусдыг бус өөрөө өөрийгөө гутаан доромжилж, элдвээр хэлэхийг зөвшөөрнө.