Нэвтрэх Бүртгүүлэх
 
Ц.Гарамжав: Агаарын бохирдолтой тэмцэхэд мөнгөн дүн бус арга зам оновчтой байх ёстой
4320-17122.jpg
1 жил 10 сарын өмнө | Нийтэлсэн: topmedee.mn Админ | Түгээх :
0 Санал өгөх

Ц.Гарамжав: Агаарын бохирдолтой тэмцэхэд мөнгөн дүн бус арга зам оновчтой байх ёстой



УИХ-ын гишүүн, Байгаль орчин, хүнс хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны дарга Ц.Гарамжавтай ярилцлаа.

 


-БОХХАА-н байнгын хорооны даргатай уулзсаных агаарын бохирдлын талаар асуухгүй өнгөрч болохгүй нь. Олон жилийн турш ярьж байгаа агаарын бохирдол буурсангүй гэх шүүмжлэл их байна. Хамгийн сүүлийн үеийн судалгаа, тоо баримтаас харахад хүний эрүүл мэнд ихээр хохирч байна?



-Агаарын бохирдлын улмаас нийслэлийн хүн амын амьсгалын замын эрхтэний өвчлөл 2005 онд 10 мянган хүн амд 697 байсан бол 2014 онд 1730 болж 2.4 дахин өссөн, мөн цусны эргэлтийн тогтолцооны өвчлөлөөр 2005 онд 494 хүн өвдөж байсан бол 2014 онд 980 болж хоёр дахин нэмэгдсэн байна.



Бид агаарын бохирдол гэ­хээр гэр хорооллын утаа л гээд байдаг бол тоос тоосонцор, хүчиллэг хий /агаарын бохирдлын үндсэн хийнүүд нь азот, хүхэр, нүүрстөрөгчийн оксидууд байх бөгөөд эдгээр нь усанд уусч хүчил үүсгэдэг байна/ хүний эрүүл мэндэд хамгийн хор уршигтай байна. Хүчиллэг хийнүүд болон тоосонцорын хавсарсан үйлчлэл нь хүний эрүүл мэндэд маш хортойгоор нөлөөлж амьсгалын замын болон зүрх судасны өвчлөлд хүргэж байгааг эрдэм­тэд тогтоосон байдаг. Бодит байдал ийм байгаа. Бид агаарын бохирдлоо бууруулж чадахгүй байсаар өнөөдөр ийм аюултай түвшинд хүрсэн. Ганцхан зуух тарааснаар бохирдол буурахгүй гэдгийг сүүлийн хэдэн жил харууллаа. Байгаль орчин, хүнс хөдөө аж ахуйн байнгын хорооноос шинэ техник технологи, оновчтой туршлагуудыг судалж, харьцуулалт, судалгаа хийж байна. Өнөөдөр агаарын бохирдолтой тэмцэх, үр дүнд хүрсэн туршлага дэлхий нийтэд байна.



-Одоо бид юу хийх хэрэгтэй юм бэ?



-Агаарын тухай хууль, Агаарын төлбөрийн тухай хуулийн зарим заалтуудын хэрэгжилт хангалтгүй байна. Тухайлбал, агаарын бохирд­лын төлбөр улсын төсөвт орж зориулалтаараа зарцуулагдахгүй, иргэдийн оролцоо, идэвх хангалтгүй, хариуцлагагүй байна. Тухайлбал, “Цэвэр агаар” сан болон олон улсын төсөл хөтөлбөрийн хүрээнд Улаанбаатар хотын гэр хорооллын 90 гаруй хувийг сайжруулсан зуухаар маш хөнгөлөлттэй үнээр хангасан боловч авсан айл өрхийн 55 хувь нь зуухаа ашигладаг 44.5 хувь нь зуухаа зарж борлуулах замаар үгүй хийсэн байна. Агаарын бохирдолтой тэмцэх төрийн бодлогын үр нөлөөг сайжруулахын тулд хуулиудад нэмэлт өөрчлөлт оруулж “Цэвэр агаар” санг сэргээх, Агаарын бохирдлыг бууруулах стратеги, төлөвлөлтөө боловсронгуй болгож, орон нутаг, салбар хоорондын үйл ажиллагааг дэмжих. Олон улсын хамтын ажиллагааны хүрээнд нүүрс шингэрүүлсэн хий гаргах үйлдвэрийг дэмжин ажил­лаж, нийслэлийн зарим гэр хорооллын айл өрхийн халаалтыг хий болон эрчим хүчээр шийдэх автомашины гаргаж буй утаа, хөрсний бохирдлоос үүсэж буй тоосонцорын хэмжээг бууруулах, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх зэрэг олон ажлыг цогцоор нь, уялдаатай хийх шаардлагатай байна. Тоосон­цорт агуулагдах бенз (а) пирен, дэгдэмхий органик нэгдэл /VOC/ зэрэг хорт бодисыг тодорхойлох орчин үеийн мэдрэмж сайтай аналитик багажны хүрэлцээ муутай байна. Судалгаа муутайгаар агаарын бохирдолтой тэмцэнэ гэж байхгүй.



-Агаарын бохирдолтой тэмцэхэд жил бүр хэдэн арван тэрбумаар нь төсөвлөж байсан. Төсөв нь нэмэгдэх хэрээр утаа нь нэмэгдээд байгаа гэдэгтэй та санал нийлж байна уу?



-Сүүлийн зургаан жил “Цэвэр агаар” сангаар дамжуулан агаарын бохирдлыг бууруулахад 135 тэрбум төгрөг зарцуулсан байна. Энэ асар их мөнгө агаарт утаа болсоор л байгааг харж байна. Агаарын бохирдлыг бууруулах ажил нэг компани, нэг байгууллага, албан тушаалтны хийх ажил биш. Төрийн байгууллагууд нэг зорилго, нэг санаа, бодлоготой байж тэмцэнэ. Эдийн засаг хямралтай байна гээд утаан­даа угаартаад суухыг хэн ч хүсэхгүй. Тиймээс төсөвт агаарын бохирдолтой тэмцэхэд таван тэрбум төгрөгийг суулгаж өгсөн. Хамгийн гол нь мөнгөн дүндээ бус үр ашигтай, оновчтой арга замыг сонгох хэрэгтэй.



-Танай байнгын хорооноос Төв цэвэрлэх байгууламжийг шинэчлэх, сайжруулахаар мэргэжлийн байгууллагынхныг хамруулан хэлэлцүүлэг хийсэн. Стратегийн энэ асуудал өнөөдөр нэлээд эрчимтэй яригдаж байна. Үр дүн нь хэзээ мэдрэгдэх вэ?



-Нийслэлчүүдийн эрүүл мэнд, амь нас, байгаль экологид хамгийн тулгамдсан асуудлын нэг нь Төв цэвэрлэх байгууламж болчихоод байна. Өдгөө 50 гаруй жил ажиллаж байгаа, технологийн хувьд хоцрогдсон шийдэлтэй, байгаль орчин, хөрс, агаарт маш их бохирдол бий болгодог байгууламж болжээ. Үүнээс болж Туул голын бохирдол тулгамдсан хүнд сэдэв болсон. Манай байнгын хорооныхон есдүгээр сард газар дээр нь очиж бодит байдалтай танилцах үеэр мэргэжилтнүүд нэн даруй шинэ цэвэрлэх байгууламжтай болохгүй бол өнөөдрийнхөөс аюултай гамшиг нүүрлэнэ гэдгийг хэлж байсан. Өнөөдрийн байдлаар нийслэлийн хүн ам нэг сая 430 мянга байгаа, 2030 гэхэд нэг сая 760 мянга хүрнэ гэж статистикчид тооцоолсон байна. Тиймээс мэргэжлийн байгууллагынхан, гадаадын хөрөнгө оруулагчид, УИХ-ын гишүүд, холбогдох яамдын сайд нарыг оролцуулан нээлттэй хэлэлцүүлгийг хийсэн. Энэ салбарын мэргэжилтнүүд шинээр цэвэрлэх байгууламж барих шаардлагатай гэдэг дээр санал нэгдсэн. Эдийн засаг хүндрэлтэй байгаа өнөө үед 700 тэрбум төгрөгөөр шинэ цэвэрлэх байгууламж барих тухай бодох ч хэрэггүй гэж хэлэх хүн олон байгаа. Гэхдээ гадаадын хөрөнгө оруулалт, хөнгөлөлттэй зээл тусламжаар шийдэж болох боломж, гарц гарч ирсэн. Үүнийг алдаж болохгүй. Манай хэлэлцүүлгээс Засгийн газарт зөвлөмж гаргасан байгаа. Зөвлөмжид Монгол орны цаг уурын нөхцөлд тохирох, байгаль болон хүний эрүүл мэндэд ээлтэй, хаягдлыг бордоо, энергийн эх үүсвэрээр эргүүлэн ашигладаг эко технологитой, механик биологийнхоос гадна химийн цэвэрлэгээ хийх, бүрэн автомат тохиргоотой, орчин үеийн техник, технологитой байхыг тусгасан. Засгийн газар үүний дагуу ажиллаж байгаа. Төв цэвэрлэх байгууламжийн асуудал нийслэлчүүдийн агаа­рын бохирдол, эрүүл мэнд, бай­галь экологитой шууд холбоо­той. Энэ бүх асуудлыг цогцоор нь шийдвэрлэх шаардлагатай.



-Малчин тариаланчдыг талцуулсан гэх Бэлчээрийн тухай хууль яригдаад удаж байна. Төрийн зохицуулалт энэ салбарт үгүйлэгдэж байна гэх?



-2000 оноос хойш Бэлчээрийн тухай хуулийн төслийг дөрвөн парламент дамжин хэлэлцсэн нь өнөөдрийг хүртэл батлагдсангүй. Асуудлыг дан ганц хууль гарснаар шийдвэрлэж чадахгүй гэдгийг мэргэжлийн байгууллагаас зөвлөдөг ч төрийн байгууллага, мэргэжлийнхний байр суурь зөрүүтэй байсаар байна. Миний бодлоор мал аж ахуйн салбар тэр дундаа бэлчээрийн асуудалд хандах хандлагаа өөрчлөх, төрөөс үр дүнтэй нэгдсэн бодлого хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Сүүлийн үеийн судалгаанаас харахад Монгол орны бэлчээрийн 65 хувь нь унаган байдлаа алдаж, доройтсон, үүнээс долоон хувь нь эргэж сэргэхгүй хэмжээнд хүрчээ. Малын тоо толгой хэт өссөнөөс бэлчээрийг дөрвөн улирлаар сэлгэж, ган зудын үед ашиглах отрын нөөц нутаггүй болсноор байгалийн бэрхшээлийг даван туулахад бэрхшээлтэй болж, малчдад их хэмжээний хохирол учрах болсон. 2009-2010 оны зуднаар гэхэд л 9,7 сая мал хорогдож, 527 тэрбум төгрөгийн хохирол учирч, тухайн үед нийт малчин өрхийн 32,7 хувь малынхаа 50-иас дээш хувийг алдсан бол 8,7 хувь нь огт малгүй болсон юм. Энэ бол мал сүргийн үүлдэр, угсааг сайжруулахад анхааралгүй зөвхөн тоо толгой хөөцөлдсөний нэг сөрөг үр дагавар. Эдийн засгийн үзүүлэлт талаас нь авч үзвэл зөвхөн ноос, ноолуур, мах гэсэн гуравхан үзүүлэлтээр тооцоход орлогын алдагдал жил бүр нэг малчин өрхөд 2,6 сая төгрөг, улсын хэмжээнд 368 тэрбум төгрөг болж байгаа юм. Иймд мал аж ахуй, бэлчээрийн даацыг зөвхөн хуулиар зохицуулаад зогсохгүй, малын гаралтай түүхийн эдийг эдийн засгийн зөв эргэлтэд оруулах, газрыг ашиглах, эзэмших харилцааг нарийвчлан зохицуулах, орон нутгийн засаглалын менеж­ментийг сайжруулах, малын эрүүл мэндийн анхаарах, газар тариалангийн чиглэлийн газрын хэмжээ хязгаарыг шинэчлэн тогтоох, малчдад хариуц­лага оногдуулах, бэлчээрийн төлбөртэй болох зэрэг асуудлыг хөндөх хэрэгтэй байна.



-Эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулах хөтөлбөр батлагдсан. Энэ хөтөлбөр хэдий хугацаанд үр дүнгээ өгнө гэж та харж байна?



-Энэ хөтөлбөрт 20, 30 хуулийг баталж байж үр дүнг үзтэл ихээхэн цаг хугацаа орно. Энэ хүндрэлийг давахад оновчтой, үр дүнтэй шийдвэрлэх хамгийн гол гарц нь бид олон тулгуурт эдийн засгийн бодлогоо чиг болгож, хөрөнгийг зөв зүйтэй зарцуулахад дэлхий нийтийн чиг хандлага болж буй мэдлэгт суурилсан инновацид түшиглэх шаардлагатай байна. Энэ нь өргөн хүрээний ойлголт бөгөөд хамгийн сүүлийн үеийн техник, технологийг нэвтрүүлснээр их хэмжээний үргүй зардлыг хэмнэх, хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, шийдвэрлэж чадахгүй асуудалд шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр зөв зам, гарцыг олдог зэрэг олон улсын туршлагыг нэвтрүүлж, нутагшуулах хэрэгтэй.



-Дахин цаг үеийн нэг зүйл асууя. Далай ламын айлчлалын дараа Монголд X Богд тодорсон нь тодорхой болсон. Улстөрчдийн хүүхдүүдээс тодруулсан гээд байгаа. Та энэ талаар ямар мэдээлэлтэй байгаа вэ?



-X Богдыг улстөр, бизнесийн ямар нэг сонирхолд хөтлөгдөж тодруулахгүй байлгүй дээ. Улстөрчдийн хүүхдүүдийг оролцуулсан гээд олон хүнийг хардаж байгаа. Миний хувьд ийм зүйлд хүүхдээ, ач зээгээ оруулаагүй, тийм бодол, зорилго байхгүй.


С.ТУЛГА



 
Сэтгэгдэлүүд (143)
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://cialisvikky.com ">cialis canada</a>, :-]]],
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://zithromaxvikky.com ">zithromax</a>, >:-PP,
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://clomidvikky.com ">buy clomid online</a>, cdjraq,
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://prednisonevikky.com ">buy prednisone</a>, =-(((, <a href=" http://zithromaxvikky.com ">order zithromax</a>, 286,
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://prednisonevikky.com ">prednisone online</a>, razh, <a href=" http://canadianpharmacyvikky.com ">canadian rx pharmacy</a>, 113017,
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment6, <a href=" http://canadianpharmacyvikky.com ">canadian pharmacy cialis</a>, :]]],
Зочин 2 сар 5 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://viagravikky.com ">buy viagra online</a>, 343, <a href=" http://clomidvikky.com ">clomid</a>, 8173,
Зочин 2 сар 5 өдрийн өмнө
comment6, <a href=" http://prednisonevikky.com ">prednisone canada</a>, geqlvc,
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://cialisneu.com ">buy cialis in mexico</a>, zjgjm,
Зочин 2 сар 4 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://viagrawithoutadoctorprescriptionneu.com ">viagra without prescription</a>, 28810,
Зочин 2 сар 5 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://viagrawithoutadoctorprescriptionneu.com ">viagra without doctor prescription</a>, vneab,
Зочин 2 сар 5 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://sildenafilneu.com ">sildenafil 100 mg</a>, 674903,
Зочин 2 сар 5 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://sildenafilneu.com ">sildenafil dosage for men</a>, 8936,
Зочин 2 сар 5 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" https://buycialisinmexico.com ">buy cialis in mexico</a>, mwdex,
Зочин 3 сар 5 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://starlite.id/viagra-without-a-doctor-prescription/ ">buy viagra without prescription</a>, pfrdga,
Зочин 3 сар 5 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://starlite.id/cialis-generic/ ">cialis canadian pharmacy</a>, =-DDD,
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" https://cialiscanadaph24.com ">cialis online from canada</a>, 045977,
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" https://cialiscanadaph24.com ">cialis canada pharmacy</a>, 964511,
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" https://sildenafilcitrateph24.com ">sildenafil dosage</a>, 2384,
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" https://sildenafilcitrateph24.com ">sildenafil citrate 100mg</a>, 575,
Зочин 3 сар 1 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://cialistpay.com ">buy cialis</a>, 8[[[,
Зочин 3 сар 2 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://cialistpay.com ">cheap cialis</a>, cqyee,
Зочин 3 сар 2 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://cialistpay.com ">buy cialis</a>, 950249,
Зочин 3 сар 3 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://viagratpay.com ">buy viagra</a>, :)),
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
wikipedia <a href= https://viagrawithoutadoctorprescriptionpay.com# >how to get a prescription for viagra without seeing a doctor</a> how to get a prescription for viagra without seeing a doctor
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
viagra without a doctor prescription canada <a href= https://viagrawithoutadoctorprescriptionpay.com# >viagra.com</a> viagra.com
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
viagra.com <a href= https://viagrawithoutadoctorprescriptionpay.com# >generic viagra without prescription</a> how to get a prescription for viagra without seeing a doctor
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
drugs <a href= https://viagrawithoutadoctorprescriptionpay.com# >how to get viagra without a doctor prescription</a> viagra without a doctor prescription canada
Зочин 3 сар 4 өдрийн өмнө
https://viagrawithoutadoctorprescriptionpay.com drugs rsa anti-fraud command
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" https://edrxcoupon.com ">cialis generic prices</a>, >:-)), <a href=" https://valpharm24.com ">canadian global pharmacy</a>, sat,
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" https://viaexpresspill.com ">100 mg viagra lowest price</a>, 8-DDD,
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" https://viaexpresspill.com ">viagra pills</a>, 534,
Зочин 3 сарын өмнө
comment1, <a href=" https://paydaynocreditcheckloans.com ">payday loans online</a>, pyhfu,
Зочин 3 сар 2 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" https://cialisgenericput.com ">generic cialis online</a>, inzmi,
Зочин 3 сар 3 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" https://genericviagraput.com ">best price generic viagra</a>, 3075,
Зочин 3 сар 3 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" https://canadianpharmacyput.com ">no 1 canadian pharcharmy online</a>, wbdmr,
Зочин 3 сар 3 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" https://genericviagraput.com ">generic viagra for sale</a>, 280,
Зочин 3 сар 5 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" https://modafinilprovigilforsale.com ">provigil</a>, =-D,
Зочин 3 сар 5 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" https://modafinilprovigilforsale.com ">modafinil for sale</a>, :-),
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" https://viagragenericforsalerx.com ">generic viagra</a>, =-),
Зочин 3 сар 6 өдрийн өмнө
comment6, <a href=" https://viagragenericforsalerx.com ">viagra without a doctor prescription</a>, 0028,
Зочин 3 сарын өмнө
comment5, <a href=" https://canadaviagrawithoutdoctorprescription.com ">viagra without a doctor prescription usa</a>, 6191,
Зочин 3 сар 1 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" https://canadaviagrawithoutdoctorprescription.com ">viagra without a doctor prescription usa</a>, 8[[[,
Зочин 3 сар 1 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" https://sildpkc.com ">buy viagra</a>, =-P,
Зочин 4 сарын өмнө
comment3, <a href=" https://viadenclub.com ">buy viagra online</a>, 749509,
Зочин 4 сарын өмнө
comment5, <a href=" https://viagrabez.com ">buy viagra online</a>, nvb,
Зочин 4 сарын өмнө
comment4, <a href=" https://viagrabez.com ">buy viagra</a>, 84360,
Зочин 4 сарын өмнө
comment4, <a href=" https://viadenclub.com ">buy viagra online</a>, 313,
Зочин 4 сарын өмнө
comment2, <a href=" https://viadenclub.com ">buy generic viagra</a>, :-[[[,
Зочин 4 сар 5 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://www.ajansdma.com/health/rx16958.html ">are ed drugs covered by medicaid</a>, 304,
Зочин 4 сар 6 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://www.ajansdma.com/health/rx4039.html ">viagra and heart medications</a>, %PP, <a href=" http://www.ajansdma.com/health/rx8087.html ">comprar cialis 5 mg online</a>, jpklt, <a href=" http://www.ajansdma.com/health/rx14736.html ">kamagra tablets for sale</a>, 8PP, <a href=" http://www.ajansdma.com/health/rx17711.html ">hypertensive drugs taht cause ed</a>, 8-D,
Зочин 4 сар 6 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://www.ajansdma.com/health/rx16587.html ">stendra akrimax</a>, zyu, <a href=" http://www.ajansdma.com/health/rx18222.html ">insurance coverage of viagra</a>, nzugh,
Зочин 4 сар 6 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://www.ajansdma.com/health/rx11911.html ">where did the company levitra go wrong</a>, %-O,
Зочин 4 сар 2 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://www.santaana-smogcheck-autorepair.com/amoxil/ ">buy amoxil online</a>, zdq,
Зочин 4 сар 2 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://www.santaana-smogcheck-autorepair.com/modafinil/ ">buy modafinil online</a>, kin,
Зочин 4 сар 2 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://www.santaana-smogcheck-autorepair.com/sildenafil/ ">sildenafil over the counter</a>, =))),
Зочин 4 сар 4 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://mkbs.net/sildenafil/ ">sildenafil price</a>, %(((,
Зочин 4 сар 4 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://mkbs.net/propecia/ ">propecia price</a>, heno,
Зочин 4 сар 4 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://mkbs.net/levitra/ ">buy levitra online</a>, 8(((,
Зочин 4 сар 1 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://cheapcialisltc.com ">generic cialis</a>, =-DD,
Зочин 4 сар 1 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://viagraonlineltc.com ">generic viagra online</a>, spluse,
Зочин 4 сар 1 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://genericviagraltc.com ">generic viagra</a>, wyd,
Зочин 4 сар 3 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://mkbs.net/tadalafil/ ">tadalafil price</a>, =]],
Зочин 4 сар 6 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://mkbs.net/levitra/ ">buy levitra online</a>, 548365,
Зочин 4 сар 6 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://mkbs.net/levitra/ ">buy levitra online</a>, gubna,
Зочин 4 сарын өмнө
comment5, <a href=" http://mkbs.net/lyrica/ ">lyrica pharmacy</a>, :[[,
Зочин 5 сар 1 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://mkbs.net/doxycycline/ ">cheap doxycycline</a>, >:-)),
Зочин 5 сар 1 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://mkbs.net/sildenafil/ ">sildenafil</a>, jqq,
Зочин 5 сар 1 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://mkbs.net/sildenafil/ ">buy sildenafil</a>, fei,
Зочин 5 сар 1 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://mkbs.net/doxycycline/ ">doxycycline online</a>, xeat,
Зочин 5 сар 1 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://mkbs.net/lyrica/ ">lyrica online</a>, 4024,
Зочин 5 сар 1 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://mkbs.net/doxycycline/ ">buy doxycycline online</a>, ntn,
Зочин 5 сар 3 өдрийн өмнө
comment4, http://valsource.net/pharmacy/rx25.html online pharmacy reviews 2015, 25026,
Зочин 5 сар 4 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://writemyessayhlc.com ">check plagiarism</a>, mxgin,
Зочин 5 сарын өмнө
comment4, <a href=" https://tinyurl.com/y7vbqh7x ">viagra</a>, 45929,
Зочин 6 сар 5 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://www.harryhervey.org/levitra/ ">levitra coupons</a>, =]],
Зочин 8 сарын өмнө
comment2, <a href=" http://buytadalafilbtq.com ">buy cialis generic tadalafil</a>, :DD,
Зочин 8 сар 2 өдрийн өмнө
comment6, <a href=" http://buycialisglt.com ">cialis</a>, 573862,
Зочин 9 сарын өмнө
comment2, <a href=" http://cialisfazz.com ">cialis online</a>, 4919,
Зочин 9 сар 1 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://canadapharmacyfazz.com ">canadian pharmacy online</a>, 5158,
Зочин 9 сар 6 өдрийн өмнө
comment3, http://cheapviagrarc.com viagra, 148096,
Зочин 9 сар 2 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://buyprovigilmz.com ">buy modafinil</a>, otpnz,
Зочин 9 сар 3 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://viagradix.com ">viagra without a doctor prescription</a>, >:[[[,
Зочин 9 сар 3 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://cialisdix.com ">buy cialis</a>, ocy,
Зочин 9 сар 4 өдрийн өмнө
aqhcunes http://rebeccaharrell.com buy cialis pills online <a href="http://protocog.com">buy cheap viagra uk</a> sdad http://missreplicawatches.com - buy cialis 10mg online
Зочин 9 сар 5 өдрийн өмнө
gzmntiur http://onevoicemethod.com buy viagra montreal <a href="http://lizlarssen.com">order viagra</a> llow http://missreplicawatches.com - buy cialis in uk
Зочин 9 сар 6 өдрийн өмнө
comment3, <a href=" http://cialismilo.com ">cheap cialis</a>, >:)),
Зочин 9 сарын өмнө
comment1, <a href=" http://cialismilo.com ">cialis online</a>, uytej,
Зочин 9 сарын өмнө
comment6, <a href=" http://cialismilo.com ">cialis</a>, rtljcl,
Зочин 9 сарын өмнө
comment3, <a href=" http://cialismilo.com ">cialis</a>, :-DDD,
Зочин 9 сарын өмнө
comment6, <a href=" https://viagramilo.com ">viagra</a>, :-[[,
Зочин 9 сарын өмнө
payday loans online payday loans online online loans for bad credit payday loans online no credit check
Зочин 9 сарын өмнө
comment3, <a href=" http://propeciajinn.com ">cheap propecia</a>, 943485,
Зочин 9 сарын өмнө
comment6, http://modafiniljinn.com buy generic provigil, 14518,
Зочин 9 сарын өмнө
comment2, <a href=" https://viagrajinn.com ">generic viagra</a>, =OO,
Зочин 9 сар 1 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://cialisdon.com ">cialis coupon</a>, 550,
Зочин 9 сар 2 өдрийн өмнө
comment2, <a href=" http://cialisdon.com ">cialiss online</a>, sjw,
Зочин 9 сар 3 өдрийн өмнө
nxpebnjw http://viagrainimper.info cheap viagra <a href="http://yogaheaters.com/">generic viagra</a> kqsr http://valleyofshadowsanddreams.com/ - viagra coupon
Зочин 10 сарын өмнө
comment3, <a href=" http://viagraphr.com ">viagra online</a>, kkdt,
Зочин 10 сар 1 өдрийн өмнө
comment6, http://viagraphr.com generic viagra online, ufyw,
Зочин 10 сар 6 өдрийн өмнө
comment6, <a href=" http://essaywritingmeme.com ">argumentative essay</a>, hjrtv,
Зочин 10 сар 4 өдрийн өмнө
comment6, http://propeciaboli.com finasteride generic, 3969,
Зочин 10 сар 6 өдрийн өмнө
comment5, <a href=" http://indiapharmxpd.com ">buy prescription drugs from india</a>, 40002,
Зочин 10 сар 6 өдрийн өмнө
comment6, <a href=" http://viagraxpd.com ">buy prescription drugs from india</a>, >:PP,
Зочин 10 сар 6 өдрийн өмнө
bdhtxfpm http://tuxrentalonline.com buy viagra uk <a href="http://valleyofshadowsanddreams.com/">buy generic viagra</a> ezxq http://tuxrentalonline.com/ - buy viagra tablets
Зочин 10 сар 1 өдрийн өмнө
comment4, <a href=" http://viagraviu.com ">viagra without a doctor prescription</a>, 790964,
Зочин 10 сар 6 өдрийн өмнө
comment2, http://cialisats.com buy cialis generic, 3615,
Зочин 11 сар 2 өдрийн өмнө
comment1, https://levitrab3.com generic drugs without prescription, rflack,
Зочин 11 сар 3 өдрийн өмнө
comment1, <a href=" http://cialisjio.com ">generic cialis</a>, =-OO,
Зочин 11 сар 2 өдрийн өмнө
comment5, http://cialiso24.com cialis, 0104,
Зочин 11 сар 6 өдрийн өмнө
comment6, http://essaybtg.com essay writing service uk reviews, riw,
Зочин 11 сар 1 өдрийн өмнө
comment4, http://ipropeciaus.com propecia, 8(((,
Зочин 1 жилийн өмнө
comment3, <a href=" http://modafinilbqx.com ">modafinil online</a>, 551,
Зочин 1 жилийн өмнө
comment1, <a href=" http://levitraadk.com ">buy levitra</a>, >:P,
Зочин 1 жилийн өмнө
comment2, http://canadapharmxel.com canadian pharmacy xel, :[[[,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment6, <a href=" http://cialisitadal.com ">cialis online</a>, %((,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment6, http://modafinilpto.com modafinil, 912092,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment2, <a href=" http://propeciaxcp.com ">finasteride price</a>, >:-PP,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment3, <a href=" http://lisinoprilxcp.com ">lisinopril online</a>, 986967,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment5, http://cialisccm.com buy cialis, 530188,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment4, http://lyricamth.com lyrica online, htzc,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment5, <a href=" http://levitraubq.com ">buy levitra</a>, zdaulb,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment5, http://levitrainb.com vardenafil, =D,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment3, http://viagratkn.com viagra pills, :O,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment2, http://paydayark.com fast payday loans, 0875,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment4, http://cialisark.com generic cialis online, vcpm, http://modafinilark.com buy generic provigil, =[,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment5, http://propeciaark.com generic propecia online, :-PP, http://canadapharmacyark.com canada pharmacy, rcmxlt,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment5, http://levitrayc.com levitra online, upfng,
Зочин 1 жил 1 сарын өмнө
comment4, http://modafinilyc.com provigil coupon, 27023,
Зочин 1 жил 2 сарын өмнө
comment2, <a href=" http://canadianpharmacylsk.com ">canadian pharmacy cialis</a>, zqtjyx,
Зочин 1 жил 3 сарын өмнө
comment4, http://levitraetc.com generic levitra 40 mg, %),
Зочин 1 жил 3 сарын өмнө
comment6, http://cialisetc.com cialis coupon, 961639,
Зочин 1 жил 3 сарын өмнө
comment6, http://paydayltc.com instant payday loans, 4653,
Зочин 1 жил 3 сарын өмнө
comment5, http://paydaytue.com online personal loans, 317732,
Зочин 1 жил 3 сарын өмнө
comment5, http://levitraeos.com levitra coupon, osbjc,
Зочин 1 жил 3 сарын өмнө
comment6, http://paydayrgd.com best payday loans, 2613,
Зочин 1 жил 3 сарын өмнө
comment5, http://cialisbill.com why need generic cialis, 8(,
Зочин 1 жил 3 сарын өмнө
comment2, http://modafinilbill.com how to buy modafinil, mnmp,
Зочин 1 жил 4 сарын өмнө
comment4, http://viagralkk.com buy viagra online, oblhj,
Зочин 1 жил 4 сарын өмнө
comment4, http://cialisgas.com buy generic cialis, 94764,
Зочин 1 жил 4 сарын өмнө
comment1, http://cialiscouponsmg.com cialis coupons, 203670,
Зочин 1 жил 4 сарын өмнө
comment3, <a href=" http://paydayloansolo.com ">pay day loans</a>, ymptkn,
Зочин 1 жил 5 сарын өмнө
comment5, http://priligychr.com buy priligy, yeg,
АНХААРУУЛГА: Та шууд тухайн бичлэгт тохирсон сэтгэгдэл үлдээнэ үү 800 тэмдэгт. Бусдыг бус өөрөө өөрийгөө гутаан доромжилж, элдвээр хэлэхийг зөвшөөрнө.